PLANTELISTE
FOR
PLANTETUNET PRYD- OG NYTTESTAUDER
VÅREN 2011
 
KARI OPEDAL, 5780 KINSARVIK
Tlf. 53 66 35 19    Mob. 93 06 98 03
ORG.NR. 969 228 955   M.V.A.
E-post:  kariope@kinsarvik.net   Heimeside: www.plantetunet.no
 
 
 
Klikk her for liste over Prydstaudene
     
NYTTESTAUDENE :
BOTANISK  NAMN: NORSK  NAMN: HØGD,CM:  FARGE: BL.MND.:  LJOS: FORM.M.: HARDF.H.: PRISGR.:  MERKNAD:
                 
Achillea millefolium* Ryllik,vanleg 40 kvit juni-sept. O F/V H7 2 Medisinplante og prydplante.Fin til snitt.
Agastache aurantiaca*   45 skarp orang. juli-sept. O F H5-6 3 Aromatisk.Blad og blom i te,salatar,som kakepynt m.m.Fin prydplante.
Agastache foeniculum Anisisop 70 blålilla juli-aug. O F H5-6 2 Som ovanfor.Blomen kan tørkast til dek.Biplante. 
Agastache mexicana 'Sangria' * Meksikansk anisisop 120 raudrosa juli-sept. O F/V H5-6 3 Svært aromatisk.Bruk som sitr.melisse,f.eks som te,kakepynt,i salat m.m.Flott prydpl.
Agastache rugosa Koreansk mynte 60 lilla juli-aug. O F H5-6 2 Myntearoma.Til kjøt,salatar,te m.m.Biplante.
Agastache scrophulariaefolia  Lakrismynte 60 kvit juli-aug. O F H5-6 2 Blanding av mynte og lakris.Bruk som ovanfor.Biplante.
Agrimonia eupatoria* Åkermåne 50 gul juni-aug. O F H8 3 Gamal medisinplante.
Allium cepa proliferum Toppløk/etasjeløk/luftløk 60     O V H8 2 Bruk blad som grasløk. Småløkane i salat el.f.eks.heilsteikte.
Allium fistulosum Pipeløk 50 kvit juli-aug. F/V H8 2 Som grasløk/purre. Tørka blom i dek.
Allium schoenophrasum Grasløk 25 lilla juli-aug. F H8 2 Pryd og nytte.Blomen òg i mat el.til dekorasjon.
Allium sibiricum * Sibirsk grasløk 15     O V H8 3 Planta får bittesmå løkjer i toppen som òg kan etast.
Allium ursinum * Ramsløk 20 kvit mai-juni Ø F/V H7 3 Blad m/kvitløkssmak.God i salatar,supar,sausar,urtesmør m.m.Blomen kan òg brukast i mat.
Althaea officinalis Legestokkrose 130 svakrosa aug.-sept. O F H7-8 2 Gamal med.pl.Blom og blad kan brukast i salat.Stillfarande,men fin plante.
Angelica archangelica Fjellkvann 100 grønkvit juli-aug. F H8 3 Gamal og verdifull plante.Til mat,te,medisin m.m.Bruk f.eks stilken som stangselleri.
Angelica archangelica 'Maiorum' * Vossakvann 150 grønkvit juli-aug. F H8 3 Bruk som fjellkvann.Fylt stilk.Bruk som krydder til alt mogeleg,god i rabarbragraut m.m.
Anthoxanthum odoratum* Vaniljegras/gulaks 20 grøne aks mai-juni O F H8 2 Vaniljesmak.Vart brukt mot forkjøling og som smakstilsetj.i brennevin.
Armoracia rusticana Peparrot 50 kvit   O V H8 2 I kald saus(roastbiff, kokt fisk .m.m.).Riven rot i smør,ost,majones m.m.Medisinplante.
Arnica montana* Solblom 45 mørk gul juni-juli O F H8 3 Medisinpl.utvortes (jfr.arn.balsam på idr.skade).Fin prypl.som tåler sur jord.
Artemisia abrotanum  Abrodd 90     V H7-8 3 Aromatisk,fint bladverk.Medisinpl.Held insekt unna.
Artemisia absinthium Malurt 70 gul juli-sept. O F H7-8 2 Små mengd.til svine- og fårekjøt,brennevinskrydder.Svakt uttrekk på pl.mot insekt.
Artemisia dracunculus* Fransk estragon 70 gulgrøn juli-aug. O V H4-5 3 Bernaisesaus,egg-,ost-og gryterettar,til fisk m.m.Estr.eddik,bl.krydder.Eksklusiv.
Artemisia dracunc.ssp.dracunculoides Russisk estragon 90 gulgrøn juli-aug. O F H7-8 2 Same bruk som ovanfor.Ikkje så eksklusiv,men mykje meir hardfør enn fransk e.
Asparagus officinalis 'M.Washington' * Mat- asparges       O F H5-6 3 Eksklusiv grønsak.Til frilandssnitt.
Calamintha grandiflora*  Rosenmynte/stor kalamint 30 rosa juni-aug. O F/V H7-8 3 Til kjøtmat,te m.m.God aroma.Fin i steinbedet.
Calamintha nepeta (Sat.calamintha)* Liten kalamint 45 blålilla juli-sept. O F/V H7-8 3 Aromatisk og fin plante.Same bruk som ovanfor.
Carum carvi * Karve 45 kvit mai-juni F H7 2 2-årig,men frør seg.Blad i karvekålsup,frø til ost,surkål,til te m.m.Medisinplante.
Centranthus ruber 'Coccineus' *  Sporeblom,raud 60 raud juni-sept. O F H5 3 Gml.med.pl.Blømer lenge.Tåler noko tørr jord.
Chamaemelum nobile * Romersk kamille 20 kvit juli-sept. O F/V H5 2 God luktpl.Rundt heller,v/sitjeplass,luktplen m.m.Bruk blomen som vanleg kamille.
Cheliodonum majus* Svaleurt 40 gul mai-aug. OØS F H7 3 Gamal og verdifull medisinplante.Tåler godt skugge.
Cichorium intybus * Sikori 100 klarblå juli-sept. O F H5 2 Gamal med.pl.Røtene brukt som kaffierstatn.el.som grønsak.Blad gjev blå tekstilfarge Fin prydplante.
Cymbalaria muralis * Murtorskemunn 8 lilla mai-sept. OØS F H6 1 Eldgml.nytteplante som vaks i klostermurane.Tåler tørke.Dekkar godt i steinbed,på mur m.m.
Cynara cardunculus * Kardonskokk 100 lilla aug.-okt. O F H4-5 3 Eksklusiv grønsak og medisinplante.Til pryd,snitt,mat,medisin.
Cynara scolymus * Artiskokk 130 raudlilla aug.-okt. O F H4-5 3 Som ovanfor.
Dianthus deltoides 'Arctic Fire' Engnellik 15 kvit m/raud juni-sept. O F H7 1 Krunblad i salat,smørbrød,kakepynt.Ta vekk 'hælen' i enden av krunbl.,den er beisk.
Dianthus deltodies 'Nelli' Engnellik 15 skarp raud juni-sept. O F H7 1 Som ovanfor.
Echinacea pallida * Solhatt 80 rosa juli-sept. O F H5-6 3 Medisinplante.Meir hengande krunblad enn E.purpurea.Til pryd,snitt.
Echinacea purpurea  Purpursolhatt 90 rosa juli-sept. O F H5-6 3 Medisinplante og nydeleg prydstaude.Lun plass.God til snitt.
Echinacea purpurea 'Alba'  Purpursolhatt, kvit 70 kvit juli-sept. O F H5-6 3 Som ovanfor.Likar ein lun plass.
Eupatorium purpureum * Storhjortetrøst 180 rosa aug.-okt. F H7 3 Brukt av indianarane som med.pl.Stor,fin solitærpl.Tåler vind.
Filipendula ulmaria * Mjødurt 100 kremkvit juni-sept. OØS F/V H8 3 Brukt sidan middelald.til medisin og som smakstilsetjing i mat og øl m.m.Fin solitærpl.
Fragaria vesca f.semperflorens "Verbesserte Rügen" Månadsjordbær 20 kvit   OØS F H7-8 2 Blad vert brukt til medisin og i teblandingar.Fin til botndekke.Gode bær heile sommaren!
Galega officinalis * Geitvikke 100 lilla juli-sept. F H5 3 Medisinpl.frå midd.alderen. Brukt til å auka mjølkemengda hjå folk og fe m.a. Fin prydpl.
Galium verum * Gulmaure 40 gul juni-sept. O F H7-8 3 Medisinpl.frå antikken,fargepl.(røter gjev gul og raud).Vart brukt i osteproduksjon og mot jordstråling.
Grindelia robusta * Gummiplante 60 gul juli-sept. O F H6-7 3 Gamal medisinplante.Fin staude.
Helichrysum italicum*  Karriplante/stråblom 40 gul juni-aug. O F/V H4-5 3 Smakar karri.Til ris,grønsakrettar m.m.Sølvfarga blad. Fin til tørking.
Helichrysum thianscan. 'Goldkind' * Bergstråblom 30 gul juni-aug. O F/V H6 3 Som ovanfor.Litt breiare blad enn H.italicum.
Humulus lupulus Humle, ekte hoplante. 5-8m grøngul juli-aug. V H8 5 Morpl.frå gml.humlehage.Tradisj.rik pl.til medisin,ølbryggjing m.m.Ikkje for tørt.Likar halvskugge.
Hypericum perforatum * Prikkperikum 50 gul juli-sept. F/V H8 2 Medisinplante og brennevinsurt.Prydverdi òg.
Hyssopus officinalis Isop 35 blå juli-aug. O F H7 2 Medisin- og krydderplante frå klostertida.Til fisk,vilt,bønne-,linse-,gryterettar m.m.
Hyssopus off.ssp.aristatus* Isop,låg 30 blå juli-aug. O F H7 3  
Hyssopus officinalis 'Albus' Isop, kvit 35 kvit juli-aug. O F H7 2 Plant nær kål mot kålsommarfugl.Fin pryd-og kantplante.Tåler godt å klippast (låg hekk).
Hyssopus officinalis 'Ruber' Isop, rosa 35 rosa juli-aug. O F H7 2  
Inula helenium Alantrot 150 gul juli-okt. O F H7-8 3 Gamal med.pl.og kraftig,fin prydpl.Kok som rotgrønsak/bruk tørka rot.Brukt som søtn.middel.
Isatis tinctoria* Vaid 100 gul mai-juli O F H7 3 Frø funne i Oseb.skipet.Blad brukt til farg.av tekstilar (indigoblå).Dek.plante.2-årig,men frør seg.
Lavandula angustifolia  Lavendel 40 lavendelblå juli-aug. O F H5 2 Medisinplante og luktplante m.m.I kosmetikk,teblandingar,potpourri,bukettar m.m.Fin prydplante!
Lavandula angustifolia 'Hidcote Blue' Lavendel 35 lavendelblå juli-aug. O F H5 2 Som ovanfor.
Lavandula latifolia* Kamferlavendel 45 lavendelblå juli-aug. O F H4-5 3 Kamferlukt.Bruk som ovanfor.
Leonurus cardiaca * Hjerteurt/Løvehale 90 rosa juni-sept. F H7-8 3 Med.pl.frå klostertida,'kvinneurt' m.m. Fin prydpl. Kravlaus.Samleverdi.Fargeplante.
Leuzea carthamoides * Reinrot 70 raudlilla juni-juli O F H8 3 Verdifull medisinplante frå Sibir.Fin prydplante òg.
Levisticum officinale Løpstikke 180 gulgrøn juli-aug. F H8 2 Allsidig plante m/buljongsmak.I supar,sausar,til kjøt,fisk,gryterattar m.m.Fin bondehagestaude.
Melissa officinalis Sitronmelisse 40 kvit juli-aug. ØS F/V H5-6 2 Dessertar,kaker,fruktdrikkar,til svin,sursild,kvit saus til fisk m.m.God til te.Biplante.
Mentha gentilis (x)'Variegata' Ingefærmynte/engmynte 40 lilla aug.-sept. OØS V H6 2 Gulspetta blad m/ingefærlukt/smak.Til potpourri,bukettar m.m.God som te,el.smakstilsetjing i maten.
Mentha piperita (x) Ekte peparmynte 60 rosa aug.-sept. OØS V H7 2 God tepl.I kaker,dessertar,fruktdrikkar m.m.Strø på nypoteter,erter,i salat m.m.
Mentha piperita (x) var.'Citrata' Eau de colognemynte 60 rosa aug.-sept. OØS V H7 2 Luktplante.I bukettar og potpourri.Trivst godt saman med kvann.Kan brukast til te m.m.
Mentha piperita (x) 'Crispa' Krusbl.peparmynte 70 lilla juli-sept. OØS V H7 2 Skarpare i smak enn ekte peparmynte. Elles same bruksmåte.
Mentha spicata Grønmynte 60 lilla aug.-sept. OØS V H7 2 I myntesaus/myntegelè til lam,til dessertar,sjokolade,sirup,eddik,til te,drinkar m.m.
Mentha spicata 'Crispa' Krusemynte 60 lilla aug.-sept. OØS V H7 2 Same bruk som ovanfor.
Mentha suaveolens Eplemynte 80 ljos lilla juli-aug. OØS V H7 2 God tepl.,mild i smaken.I dessertar,fruktsalat,kaker,kalde drikkar m.m.Òg god i wok.
Mentha suaveolens 'Variegata' * Ananasmynte 50 ljos lilla juli-aug. OØS V H6 3 Bruk som ovanfor.Ananasaroma.
Meum athamanticum* Bjørnerot 35 kvit juni-juli OØS F/V H8 3 "Karriplante" el."vårens krydder".I salat,supar,ost,til fisk,fiskebollesaus m.m.Fin som grønt i buk.
Monarda didyma 'Oswego Tea' Etasjeblom,raud 100 raud juli-sept. O V H7 2 Blom og blad til te/tebl.Krydder til kjøt(blad).Blom i salat,som kakepynt m.m.Stor prydverdi!
Monarda didyma 'Panorama mix' * Etasjeblom,blanding 100 blanding juli-sept. O F/V H7 2 Som ovanfor.
Myrrhis odorata  Spansk kjørvel 100 kvit mai-juni F H7 3 Blad i salat,dressing,omelettt,rabarbrasup,til te m.m.Hakka grøne frø i dessertar,iskrem.
Nepeta cataria * Legekattemynte 60 kvit juli-okt. F H7 2 Medisinplante.Kan etast.
Nepeta cataria 'Citriodora' Sitronkattemynte 60 kvit juli-okt. F H7 2 Unge skot i salatar,wok,til te m.m.Sterk Sitronaroma.
Nepeta sibirica* Sibirkattemynte 60 lav.blå juli-sept. V H8 2 Aromatisk luktplante og fin prydplante.
Oenothera biennis* Kjempenattlys 90 skarp gul juni-aug. O F H7 2 Kjent medisinplante.2-årig,frør seg.Pryd! Blad,blom,stilk og rot er etande.Godluktande blomar.
Origanum laevigatum* Ullblada merian 45 rosa juli-sept. O F/V H7 3 Lik på oregano.Kan etast,men ikkje same smaken som oregano.
Origanum vulgare Oregano, bergmynte 45 rosa juli-sept. O F H7 2 Pizza,tomat-,kjøt-,egg-,potet-og osterettar m.m.God i lag m/timian.Fin prydpl.Full av antioksydantar.
Origanum vulgare 'Alba' * Oregano,kvit 45 kvit juli-sept. O F H7 2 Som ovanfor.
Origanum vulgare 'Compactum' * Oregano, låg 30 rosa juli-sept. O V H7-8 3 Aromatisk.Bruk som ovanfor.
Organum vulgare ssp.viride Gresk oregano 40 kvit juli-sept. O F H7 2 Sterkare smak enn vanl.oregano.Elles som ovanfor.
Physalis franchettii 'Gigantea' Japanlykt 90 orang.lykt sept. F/V H6 2 Medisinplante m.m.Modne bær kan etast,umodne er giftige.Dekorative 'lykter' om hausten.
Polemonium caeruleum Fjellflokk, jak.stige 60 blå juni-juli F H8 2 Gamal medisinplante og historisk pl.Fin staude,dek.bladverk.Kan bløma igjen etter nedklipping.
Polemonium caeruleum 'Album' Fjellflokk, jak.stige 60 kvit juni-juli F H8 2 Som ovanfor.
Primula veris Marianøkleblom 15 skarp gul april-mai F H8 2 Blad og blom i salat.Medisinplante.Lyser opp om våren.
Rheum rhabarbarum Matrabarbra 180 gulkvit juni-juli F H8 2 Dessertar, saft, baking m.m.
Rumex sang.ssp.sang. * Prydsyre 40 raud juni-juli OØS F H7-8 3 Kan etast,smakar surt.Dekorativ bladplante,raudspetta.
Ruta graveolens Vinrute 50 gul juli-aug. O F H6-7 3 Eviggrøn halvbusk,fin som låg hekk.Med.pl.og klosterpl.Brukast m/varsemd.
Salvia nemorosa 'Blue Queen' * Solbærsalvie 40 blå juni-aug. O F H7-8 3 Blad i teblandingar.Nydeleg staude som er fin å tørka til dek. 
Salvia nemorosa 'Rose Queen' * Solbærsalvie 50 rosa juni-aug. O F H7-8 3 Som ovanfor.
Salvia officinalis 'Extracta' Salvie 40 blå juli-aug. O F H5 2 Okse-,svine- og lammekjøt,gjerne i bland.m/løk og timian.Til fugl m.m.Verdifull medisinpl.Til te.
Salvia officinalis f.albiflora* Salvie,kvit 40 kvit juli-aug. O F H5 3 Som ovanfor.
Salvia officinalis var.lavandulifolia * Lavendelsalvie 40 blålilla juni-aug. O F H5 3 Aromatisk,-lavendellukt.Bruk som vanl.salvie.
Salvia pratensis *  Engsalvie 50 blå juni-aug. O F/V H7 3 Kan brukast i tebl. Fin prydplante.Kan bløma på nytt etter nedklipping.
Salvia pratensis 'Swan Lake' * Engsalvie,kvit 50 kvit juni-aug. O F H6-7 3 Som ovanfor.
Salvia sclarea* Muskatsalvie 80 lilla juni-juli O F H6 3 Til medisin og i parfyme.Kraftig og staseleg plante.2-fleirårig.Kan frø seg sjølv.Blom i salat og til te.
Sanguisorba minor Pimpernell 40 raudgrøn juni-juli F H6 2 Gamal krydderpl. Unge blad i salat, urtesmør, mjuk ost m.m. Fin kantpl.
Salvia sclarea 'Vatican White' * Muskatsalvie,kvit 70 kvit juni-juli O F H6 3 Som ovanfor. 
Sanguisorba minor Pimpernell 40 raudgrøn juni-juli F H6-7 2 Gamal krydderpl.Unge blad i salat,urtesmør,mjuk ost m.m.Fin kantplante.
Sanguisorba officianalis* Blodtopp 120 djup raud juni-aug. O F H7-8 3 Gml medisinplante.Fin til tørking.Fin saman med legestokkrose.
Santolina rosmarinifolia* Grøn helgenurt 35 gul juli-aug. O F/V H5 3 Gamal med.pl.med rosmarinlukt.Held insekt unna.Fin saman med lavendel,god til kant.
Saponaria officinalis * Såpeurt 60 ljos rosa juli-aug. O V H7-8 3 Pl.saft til vask av ull og tekstilar (vert som nye). Fin prydpl. God lukt.
Satureja montana Vintersar 25 ljos lilla juli-sept. O F H5 2 Pepar og salterstatning,fin for saltfattig diett.God til kjøt,fisk,vilt,grønnsaker,steikt tomat m.m.
Scutellaria laterifolia* Skjoldbærar 60 blålilla juni-aug. O V H8 3 Medisinplante.Sprer seg godt.
Sedum rosea (rhodiola rosea)* Rosenrot 25 gul juni-aug. O F/V H8 3 Svært verdifull medisinplante.Prydverdi.Blad kan etast i salat f.eks.
Sempervivum 'Vinterherda sortar' Takløk 5 rosa juni-aug. V H7 1 Til medisin m.m.Tåler godt tørke.Fin i murar,berg,trau m.m.
Serrtula tinctoria*  Jærtistel 100 purp.raud juli-sept. O F H7 3 Fargeplante og medisinplante.
Solidago virgaurea *  Gullris 45 gul juli-sept. F H7 3 Kjent medisinplante.Allsidig.Prydverdi.
Stevia rebaudiana * Stevia,sukkerplante         F/V   3 Ta inn for overvintring.Toppast ofte (vidare plante).
Symphytum officinale Legevalurt 70 blålilla juni-juli O V H7-8 2 Fin kompostpl.(set fart på nedbrytn.).Gjødselvatn av blad (kalium).Gylden pl.farge (friske blad).Med.pl.
Tanacetum balsamita * Balsamkrage 80 gul juli-sept. O V H7 3 Finhakka blad i gulrotsup,til vilt,i salat m.m.(små mengd.) Godt lukt! I potpourri,luktbuk. m.m.
Tanacetum parthenium * Matremkrage 50 kvit juni-sept. O F H5-6 2 Gamal medisinplante med nye lovande resultat.Fin prydplante.Blømer lenge!
Tanacetum vulgare 'Crispa' * Krusblada reinfann 80 gul juli-sept. O V H7-8 3 God lukt.Små mengd.på kjøt som rosmarin.Held insekt unna (plant f.eks.nær frukttre).Morpl.frå gml.hage.
Thymus pulegoides* Bakketimian 20 lilla juli-sept. O F H6-7 1 Til mat, pryd,steinbed.
Thymus serpyllum  Kryptimian 8 lilla juni-juli O F H6-7 1 Som ovanfor.
Thymus serpyllum 'Citriodorus'  Sitronkryptimian 8 rosa juni-juli O V H7 2 Sitronsmak og -lukt.God i mat og fin prydplante.Dekkar godt.
Thymus vulgaris Hagetimian 20 ljos lilla juni-sept. O F H5 2 Erter,kjøt,flesk,supar,gryterettar,fyll til fugl m.m.Antiseptisk,god for fordøyinga.Sterk smak.Medisinpl.
Valeriana officinalis* Legevendelrot 100 ljos rosa juni-juli OØS F/V H7-8 3 Medisinplante og prydplante.God som naboplante.
Verbascum densiflorum* Kongslys 100 sitrongul juli-aug. O F H7 2 Med.pl brukt sidan middelalderen.2-årig, men frør seg.Staseleg solitærplante.Blomane som te m.m.
Verbascum nigrum 'Album' Mørk-kongslys 70 kvit m/rosa juli-aug. O F H7 2 Staseleg solitærplante.Fleirårig.Òg brukt til medisin m.m.
Verbena officinalis*  Jernurt 50 ljos lilla juli-aug. O F H7 3 Historisk plante.Til medisin m.m.
Veronica officinalis* Legeveronika 8 ljos blå juni-juli F/V H7-8 2 Viktig medisinpl.i Europa i middelalderen.Fin til botndekke.
Helianthus tuberosus* Jordskokk 200 gul okt. O V H8 Gamal fl.årig grønsak og kulturpl.Kvar knoll kan gje opptil 1 kg jordskokkar.Næringsrik,kalkrik jord.
Knollane kan overvintra ute,el.takast inn og lagrast.Legg dei om våren ca.10 cm djupt m/ca.50 cm
avstand.Ta opp seinhaustes.Kan etast rå,kokt,bakt,som purè m.m.Bruk på same måten som potet,
gulrot.Litt søtare enn potet.God for diabetikarar.Kr.4,- til 10,- pr.knoll etter storleik.